Зубайдуллоҳи Розиқ, маъруф ба Домулло Зубайдуллоҳ, рӯҳонӣ, исломшинос, сиёсатмадор ва фаъоли ҷамъиятии тоҷик буд. Ӯ аз собиқадорони ҳаракати сиёсии исломӣ дар Тоҷикистон ва аз бунёдгузорону чеҳраҳои калидии Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон (ҲНИТ) ба шумор мерафт. Дар солҳои гуногун узви Шӯрои сиёсӣ ва Раёсати олии ҲНИТ, мудири бахши илмӣ ва Академияи улуми ҳизб, узви Шӯрои уламои ҲНИТ, сардабири ҳафтаномаи «Наҷот» буд.

Таваллуд, таҳсил ва омӯзиши улуми динӣ

Зубайдуллоҳи Розиқ соли 1946 дар ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ, дар хонаводаи кишоварз ба дунё омадааст.

Маълумоти миёнаро Домулло Зубайдуллоҳ дар зодгоҳаш гирифта, таҳсилоти олиро дар шаҳри Душанбе идома додааст. Дар баробари таҳсилоти дунявӣ, ӯ ба омӯзиши мустақими улуми исломӣ машғул шуда, аз донишмандони маъруфи динии Тоҷикистон сабақ гирифтааст. Аз ҷумла, устод Сайид Абдуллоҳи Нурӣ аз устодони ӯ ном бурда мешавад.

Домулло Зубайдуллоҳ забонҳои русӣ, форсӣ ва арабӣ-ро низ медонист. Ин дониши забонӣ, бахусус ошноӣ бо забони арабӣ, дар фаъолияти ӯ ҳамчун донишманди улуми исломӣ ва фиқҳ нақши муҳим дошт.

Фаъолияти динӣ ва илмӣ

Зубайдуллоҳи Розиқ дар ҷомеаи динии Тоҷикистон ҳамчун рӯҳонӣ ва донишманди фиқҳ шинохта мешуд. Бахши муҳими фаъолияти ӯ ба омӯзиш, таълим ва тарбияи динӣ марбут буд.

Ӯ дар даврае имомхатиби масҷиди ноҳияи Ғозималик, ки имрӯз ноҳияи Хуросон ном дорад, фаъолият кардааст. Сипас фаъолияти илмӣ ва динии ӯ бо сохторҳои Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон пайванди бештар пайдо кард.

Зубайдуллоҳи Розиқ аз ҷумлаи бунёдгузорон ва собиқадорони ҲНИТ дониста мешуд. Дар сохтори ин ҳизб ӯ масъулиятҳои гуногун дошт ва узви Шӯрои уламои ҳизб, мудири бахши илмӣ, раиси Академияи улуми ҲНИТ, узви Шӯрои сиёсӣ ва узви Раёсати олии ҳизб буд.

Дар ин вазифаҳо фаъолияти ӯ бештар хусусияти илмӣ, маърифатӣ ва динӣ дошт ва ӯ дар миёни ҳамсафонаш ҳамчун яке аз чеҳраҳои донишманди ҳизб шинохта мешуд.

Фаъолияти рӯзноманигорӣ

Дар баробари фаъолияти сиёсиву динӣ, Зубайдуллоҳи Розиқ дар матбуот низ фаъол буд. Ӯ муддате вазифаи сармуҳаррири ҳафтаномаи «Наҷот», нашрияи ҲНИТ-ро бар уҳда дошт.

Ҳамин тавр, фаъолияти ҷамъиятии Зубайдуллоҳи Розиқ танҳо ба минбари динӣ ё сохтори дохилии ҳизб маҳдуд набуда, матбуот ва корҳои маърифатиро низ дар бар мегирифт.

Боздошти 16 сентябри соли 2015

Нимаи дуюми рӯзи 16 сентябри соли 2015 Зубайдуллоҳи Розиқ дар манзилаш аз ҷониби кормандони Кумитаи давлатии амнияти миллии Тоҷикистон боздошт шуд.

Боздошти ӯ дар пасманзари рӯйдодҳои моҳи сентябри соли 2015 сурат гирифт. Мақомоти Тоҷикистон,  ҲНИТ ва бархе аз роҳбарони онро ба ҳамдастӣ дар ошӯби мусаллаҳонаи вобаста ба муовини пешини вазири мудофиа, генерал Абдуҳалим Назарзода, маъруф ба Ҳоҷӣ Ҳалим, муттаҳам карданд.

Зубайдуллоҳи Розиқ  дар қатори даҳҳо нафар аз аъзову роҳбарони саршиноси ҲНИТ боздошт шуд. Худи намояндагони ҲНИТ ва наздикони боздоштшудагон ин иттиҳомро рад карда, изҳор доштанд, ки онҳо дар ошӯби мусаллаҳона иштирок надоштанд.

Ҳукми 25 соли зиндон

Парвандаи Зубайдуллоҳи Розиқ ҳамроҳ бо парвандаҳои гурӯҳе аз роҳбарони ҲНИТ дар мурофиаи пӯшида ва ношаффоф баррасӣ шуд. Дар натиҷа, соли 2016 ӯ ба 25 соли маҳрумият аз озодӣ маҳкум гардид.

Тарафдорони Розиқ, пайвандонаш ва намояндагони ҲНИТ иттиҳомоти нисбатдодашударо сиёсӣ ва беасос арзёбӣ карданд.

Вазъи саломатӣ дар маҳбас

Дар давраи адои ҷазо хабарҳои зиёде дар бораи бад шудани вазъи саломатии Зубайдуллоҳи Розиқ нашр мешуданд.

Тибқи маълумоти наздиконаш, ӯ ҳанӯз пеш аз боздошт ба бемории дил гирифтор буд. Дар солҳои зиндонӣ буданаш ҳамчунин аз заъфи биноӣ, фишори баланди хун, мушкилоти дандон, буғумҳо ва дарди сутунмӯҳра шикоят доштааст.

Пайвандонаш мегуфтанд, ки солҳои тӯлонӣ дар маҳбас мондан ва шароити зиндон ба саломатии ӯ таъсири ҷиддӣ расонидааст.

Номаи соли 2021 ба Эмомалӣ Раҳмон

Соли 2021, пас аз тақрибан шаш соли зиндонӣ будан, Зубайдуллоҳи Розиқ ҳамроҳ бо Раҳматуллоҳи Раҷаб ва чанд маҳбуси дигари вобаста ба ҲНИТ ба президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон номаи саркушода навиштанд.

Онҳо дар нома бозбинии парвандаҳои худро талаб карданд. Зубайдуллоҳи Розиқ иттиҳоми даст доштан дар исёни Абдуҳалим Назарзодаро рад карда, онро сохтаву бофта медонист ва изҳор карда буд, ки тайи шаш сол ба умеди бозбинии одилонаи қазия сабр кардааст.

Ба гуфтаи пайвандони Зубайдуллоҳи Розиқ , баъди ирсоли ин нома ӯро ба ҳуҷраи ҷаримавӣ (ШИЗО) интиқол дода, тақрибан ним моҳ дар он ҷо нигоҳ доштанд. Наздиконаш бо назардошти синну сол ва вазъи саломатии ӯ аз ин тасмим изҳори нигаронӣ карда буданд.

Ҳамон сол наздикони панҷ тан аз роҳбарони зиндонии ҲНИТ, аз ҷумла Зубайдуллоҳи Розиқ, ба Кумитаи байналмилалии Салиби Сурх ва Созмони Милали Муттаҳид муроҷиат карда, аз вазъи онҳо изҳори нигаронӣ намуданд. Мақомоти Тоҷикистон дар навбати худ хабарҳо дар бораи таҳдид ба ҷони роҳбарони зиндонии ҳизбро рад карданд.

Беморӣ дар солҳои охири ҳаёт

Бо гузашти солҳо вазъи саломатии Зубайдуллоҳи Розиқ мушкилтар шуд. Ба гуфтаи наздиконаш, бемории қалб, ки қабл аз зиндонӣ шудан низ дошт, дар маҳбас идома ёфт.

Соли 2024 ӯ барои муддате дар беморхонаи зиндони шаҳри Ваҳдат бистарӣ карда шуд. Дар гузоришҳои баъдӣ гуфта мешуд, ки ӯ муддати тӯлонӣ аз беморӣ ранҷ мебурд.

Бо вуҷуди пиронсолӣ ва бемориҳои мавҷуда, Зубайдуллоҳи Розиқ то охири ҳаёташ дар маҳбас монд.

Даргузашт дар зиндони Ваҳдат

Субҳи 24 сентябри соли 2025 Зубайдуллоҳи Розиқ дар зиндони шаҳри Ваҳдат даргузашт. Ба гуфтаи наздиконаш, марги ӯ пас аз бемории тӯлонӣ рух додааст. Хонаводааш ҳамон рӯз барои гирифтани ҷасад ба маҳбаси Ваҳдат рафт.

Даргузашти Зубайдуллоҳи Розиқ яке аз мавридҳои марги аъзои собиқи роҳбарияти ҲНИТ дар маҳбас буд. Қабл аз ӯ, моҳи июли соли 2024, Муҳаммадалии Файзмуҳаммад, узви собиқи Раёсати ҲНИТ, дар беморхонаи зиндони Ваҳдат даргузашта буд.

Ҳаёти шахсӣ ва мерос

Зубайдуллоҳи Розиқ оиладор ва соҳиби панҷ фарзанд буд.

Роҳи зиндагии ӯ чанд соҳаи муҳими ҳаёти ҷамъиятии Тоҷикистонро фаро гирифт.

Дар миёни ҳамфикрон ва шогирдонаш Зубайдуллоҳи Розиқ бештар ҳамчун рӯҳонӣ, омӯзгори улуми динӣ ва донишманди фиқҳ ёд мешавад. Дар айни замон, бахши охири зиндагии ӯ бо яке аз баҳсбарангезтарин парвандаҳои сиёсии Тоҷикистон, боздошти роҳбарони ҲНИТ дар соли 2015, ҳукмҳои тӯлонии зиндон ва баҳсҳо перомуни муносибат бо маҳбусони сиёсӣ пайванд хӯрд.

Ӯ тақрибан даҳ соли охири умрашро дар маҳбас сипарӣ карда, 24 сентябри соли 2025 дар зиндони Ваҳдат аз олам даргузашт.